Igqityelwe ukuvuselelwa ngoMeyi 2, 2022

I-SRC isebenza kwinkqubo yokuhlelwa kwemisebenzi ukukhuthaza umvuzo olinganayo ngomsebenzi onexabiso elilinganayo. Ngokuqhelekileyo kwenziwa ngokwenqanaba lemfundo kwaye ngamanye amaxesha amava okusebenza. Umvuzo osisiseko weqela lomsebenzi uyahluka ngokuxhomekeke kubulungiseleli umntu abusebenzayo kwaye usenokwahluka ukusuka komnye umntu ukuya komnye.
Umahluko udla ngokubakho xa ufaka izibonelelo ezifunyanwa ngabantu abakula maqela emisebenzi. Ithini imivuzo ekhoyo ngoku eKenya?
Isiqulatho
Amaqela eMisebenzi kwiNkonzo kaRhulumente yaseKenya
The SRC (IKomishoni yeMivuzo neMivuzo) yasekwa ngo-2011 phantsi koMthetho weKomishoni yeMivuzo neMivuzo ka-2011. Ukusekwa kwayo kwazisa utshintsho oluguquguqukayo kwimivuzo yabasebenzi bakarhulumente ngokweqela ngalinye lemisebenzi eKenya.
Ekubeni iyikomishini ezimeleyo, ibinothotho lweengxoxo ezikhokelele ekonyusweni kwemivuzo ethe kratya ukuya kutsho kwisithathu somvuzo wabasebenzi abakhoyo ngoku. Oku kwenzeke emva kokuba iingcaphephe ezininzi ziye zagwayimba, zifuna ukuba kutyikitywe i-Collective Bargaining Agreements (CBA) ukonyusa imivuzo yabo. Elona tyala laziwayo lugwayimbo loogqirha olwathatha iinyanga eziliqela ngo2016.
Ngaphambili, iKomishoni yeNkonzo kaRhulumente yayigunyaziswe ukuba yenze zonke iindima zokugaya nokuchongwa. Ukuthathwa kwezikhundla yiKomishoni yeMivuzo neMivuzo kwamkelwe kakuhle ngabemi baseKenya, ngakumbi abo bakwiqela lemisebenzi ephantsi, njengoko oko kuthetha imivuzo efanelekileyo kubo. Imivuzo yahlaziywa yonke, kodwa ubukhulu becala izibonelelo zahlala zifana.
Le khomishini ibandakanya iCandelo loLuntu lonke elidityaniswe kumacandelo amaninzi njengoko kuchaziwe kuluhlu olutsha lwemivuzo. I-SRC iyalela amabakala emisebenzi eKenya, iyenza ibe lelinye lamaziko abalulekileyo kweli lizwe.
IQela lomsebenzi B1
Eli lelona qela lemisebenzi lisezantsi eKenya kwaye linabasebenzi abanezakhono eziphantsi ngaphambili kumaqela emisebenzi A, B, C kunye noD. Babandakanya; IGosa III, Abasebenzi beNkxaso, uMsebenzi we-III, kunye noMncedisi III. Isikali somvuzo weli qela yi-Ksh.11,553 – Ksh.14,442.
IQela lomsebenzi B2
Kulwakhiwo olutsha lwemivuzo yabasebenzi bakarhulumente eKenya, abo babefudula bekwiqela lemisebenzi E ngoku bakwiqela B2. Iqela lemisebenzi B2 isikali somvuzo yi-Ksh.14,007 – Ksh.17,508. Eli qela linabasebenzi abanezakhono nabakumgangatho ophantsi wokusuphavayiza.
IQela lomsebenzi B3
Ngokwendlela yomvuzo we-SRC, eli qela linandipha umvuzo osisiseko phakathi kwe-Ksh.16,777 kunye ne-Ksh.20,972. Kuhlelo lwangaphambili, eli yayiliqela lomsebenzi F.
IQela lomsebenzi B4
Eli yayiliqela langaphambili lemisebenzi G kwaye linabantu abahlukeneyo abanezakhono. Bafumana umvuzo osisiseko phakathi kwe-Ksh.19,859 kunye ne-Ksh.24,823 naphi na apho baqeshwe khona kumaziko karhulumente.
IQela lomsebenzi B5
Umsebenzi waseburhulumenteni kweli qela ulindele umvuzo ophakathi kwe-Ksh.23,176 kunye ne-Ksh.28,970. Koorhulumente abanikezelweyo, abaqeshi kweli qela baquka abaphathi abaphezulu kunye neengcali eziphezulu (iintloko zamaziko).
IQela leMisebenzi C1
Abanazakhono kakhulu kodwa baqeqeshe ngakumbi kunawo onke amaqela emisebenzi angaphambili. Iingcali kweli qela bafumana umvuzo ophakathi kwe-Ksh.28,970 kunye ne-Ksh.39,110.
IQela leMisebenzi C2
Oku ngaphambili bekubizwa ngokuba liqela lemisebenzi K. Ngoku libizwa ngokuba liqela lemisebenzi C2 elinomvuzo ongcono. Iqela lemisebenzi yangaphambili yesakhiwo somvuzo we-K, i-Ksh.31,020, yayingekho phezulu kunomlinganiselo wangoku. Abasebenzi abawela kolu didi ngoku bafumana phakathi kwe-Ksh.36,411 kunye ne-Ksh.47,373.
IQela leMisebenzi C3
Iqela lemisebenzi C3 lalifudula liyiqela lemisebenzi L. Umntu oqeshwe kolu didi, njengabanye abafake izicelo zomsebenzi, uya kuqeqeshwa emsebenzini emva kokuthweswa isidanga okwethutyana phambi kokuba azinikele ngokupheleleyo kushishino lomsebenzi. Uluhlu lwemivuzo yi-Ksh.44,898 kunye ne-Ksh.56,326.
IQela leMisebenzi C4
Uluhlu lokuhlelwa kweqela lemisebenzi ye-C4 yi-Ksh.54, 532 - Ksh.68,165 kunye neengcali ezineziqinisekiso eziphezulu zemfundo kunye namava amancinci okusebenza.
IQela leMisebenzi C5
Ngomlinganiselo we-Ksh.64,919 - Ksh.81,148, iqela lemisebenzi ye-C5 ibambe omnye wabasebenzi ababalulekileyo. Lo mntu ukwafuna uqeqesho emsebenzini olufana namanye amaqela emisebenzi. Emva kokusebenza ixeshana njengabafundi abaphumeleleyo, bayaqinisekiswa, kwaye umvuzo uyanyuka.
IQela lomsebenzi D1
Uthini umlinganiselo womvuzo womsebenzi karhulumente kweli qela? Iphakathi kwe Ksh.81,148 - Ksh.109,550. Uninzi lwabasebenzi abaqeqeshiweyo kweli qela lemisebenzi bakulawulo lwenqanaba lokungena njengezithuba zosuphavayiza.
IQela lomsebenzi D2
Eli qela lomsebenzi lilinganisa imivuzo phakathi kwe-Ksh. 97,184 – Ksh.130,226. Linqanaba le-11 kwinkqubo yokuhlelwa kwabasebenzi bakarhulumente.
IQela lomsebenzi D3
Abasebenzi kweli qela banobuchule ngakumbi kwaye mhlawumbi kwinqanaba lolawulo. Uluhlu lomvuzo yi-Ksh.114,334 - Ksh.152,064.
IQela lomsebenzi D4
Iingcali kweli qela zinezakhono eziphezulu kwaye zirhola phakathi kwe-Ksh.132,178 kunye ne-Ksh.174,425 kwaye inokuba ngabaphathi abaphakathi okanye abakwinqanaba eliphezulu.
IQela lomsebenzi D5
Isikali somvuzo eKenya kubantu abakwiqela lemisebenzi D5 siphakathi kwe-Ksh.150,202 kunye ne-Ksh.198,267. Kuba lelona qela liphezulu lemisebenzi eKenya, abaza kuba ngabasebenzi kufuneka babe namava afunekayo kunye nokuvezwa kumacandelo abo.
IQela lomsebenzi E1
Ukuba unamava afunekayo ukuze ufumane umsebenzi kwinkonzo karhulumente phantsi kweqela lemisebenzi E1, lindela ukufumana umvuzo phakathi kwe-Ksh.198,267 kunye ne-Ksh.257,747. Liqela lesithathu eliphezulu kakhulu kumaqela emisebenzi ye-SRC yaseKenya, eza emva kwe-E2 kunye ne-E4.
IQela lomsebenzi E2
Abantu abakwiqela lemisebenzi i-E2 ngabakwisibini kwabaphezulu-bahlawulwa ngesikali somvuzo we-Ksh.221,508 kunye ne-Ksh.282,954. Isikhundla sifuna inqanaba eliphezulu lamava.
IQela lomsebenzi E4
Abantu abakwiqela le-Job E4 banoluhlu lomvuzo olusisiseko lwe-Ksh.292,765 kunye ne-Ksh.576,120. Iqela lomsebenzi linabasebenzi abanezakhono eziphezulu kunye nabakhethekileyo abanemfundo ekumgangatho ophezulu kunye namava okusebenza ahambelanayo. Bakwizikhundla eziphezulu zolawulo.
FUNDA KUNYE: ecitizen.go.ke eCitizen Ngena | Uyibhalisa njani iNkampani eKenya kwi-Intanethi
Izibonelelo ze-SRC zaBasebenzi bakaRhulumente eKenya
Nangona izibonelelo kunye namazinga e-diem kubasebenzi baseburhulumenteni baseKenya zilungiselelwe ukuba zilungele imisebenzi eyahlukeneyo kwiinkalo ezahlukeneyo, abafane batshintshe ngexesha lokuphononongwa kwemivuzo. Ezi zinto zizisa umahluko kwimali iyonke umntu ayifumanayo ekupheleni kosuku.
Isibonelelo seNdlu yaBasebenzi baseKenya baseKenya
Oku kuxhomekeke kakhulu emsebenzini, kwaye kunokutshintshwa ngokunika abasebenzi indawo yokuhlala kwindawo yokusebenza okanye kufuphi nendawo yokusebenza. Isixa-mali siyahluka kumaqela omsebenzi ukuba ngexabiso lemali. Enye yezona zinto zibalaseleyo kukuba ukudityaniswa kwesibonelelo sendlu yabasebenzi baseKenya kuvumele abasebenzi ukuba bonwabele isixa esiphezulu.
Isibonelelo sabahambi
Isibonelelo sabakhweli sihlawula iindleko zothutho ukuya nokubuya emsebenzini nakuzo zonke izinto ezisemthethweni. Ezinye iifemu ziyakutshintshisa oku ngokuba nendlela yezothutho yokuchola nokulahla abasebenzi bazo kwaye zenze yonke imisebenzi esemthethweni.
Abasebenzi bafumana isibonelelo senyanga se-Ksh.3,000 kwabo bakuQela leMisebenzi B1 ukuya ku-C1, ngelixa abo bakwiQela le-C2 befumana i-Ksh.4,000. Isibonelelo sonyuswa kumaqela emisebenzi ephezulu.
Isibonelelo sekhefu
Ngokwenkqubo yemivuzo ye-SRC, umsebenzi ngamnye ulindeleke ukuba afumane ikhefu elihlawulelwayo minyaka le ngendlela ekuvunyelwene ngayo. Abantu abakwiindawo zobunzima, nangona kunjalo, banokufumana isibonelelo sekhefu kabini ngonyaka.
Ezinye izibonelelo eKenya
IKomishoni yeMivuzo neMivuzo inezibonelelo ezithile ngaphezulu kwendlu eqhelekileyo, izibonelelo zabahambi kunye nekhefu. Bongeza isixa esibalulekileyo kumvuzo osisiseko ozisa umahluko omkhulu kumvuzo ofunyanwa ngumsebenzi karhulumente.
- Isibonelelo sobunzima: Isibonelelo sinikezelwa kubasebenzi bakarhulumente abakwiindawo zobunzima ezifana neendawo ezikude nezisemaphandleni.
- Isibonelelo sokuGqithisela: Emva kokufumana utshintshelo, bonke abasebenzi kufuneka bafumane isibonelelo sokuququzelela ukuhamba kwabo kunye nokuzinza.
- Isibonelelo soMngcipheko: Oku kunikezelwa kubasebenzi abasempilweni abathi bachanabeke kwiingozi ezahlukeneyo zempilo emsebenzini wabo.
I-SRC yiyo ejongene nokuphonononga imali echithwa ngumhlawuli werhafu kwimivuzo yabasebenzi bakarhulumente. NgokweKomishoni, imivuzo esandul' ukuhlaziywa kwisebe ngalinye ilingana nolwakhiwo kunye neenkonzo zamasebe awo.
Ilizwe linabasebenzi bakarhulumente abangaphezu kwama-700,000 abasebenzisa inxalenye ebalulekileyo yengeniso yelizwe ngokwemivuzo. Iqela ngalinye lemisebenzi eKenya linomda ekulindeleke ukuba wonke umqeshwa adibane nawo. Ngenxa yoko, imivuzo iyahluka, iziqinisekiso zomqeshwa zidlala indima ebaluleke ngakumbi ekumiseleni ukuba umntu ngamnye wamkela malini.
Nangona la ingamaqela emisebenzi akhoyo ngoku kunye nemivuzo yawo ehlelwa eKenya, iinguqu zisoloko zibopheleleka ukuba zize njengoko ezinye iziVumelwano zoThethathethwano ngokuHlangeneyo ezisayiniweyo zisekwinkqubo yokuphunyezwa. IKhomishini yeMivuzo kunye neMivuzo ihlala isenza ulungelelwaniso kunye nophononongo ukuze ihambelane nemigangatho ebekiweyo ngokuthe ngcembe.