Emelitere ikpeazụ na February 9, 2023
A na-eji ilu ndị Afrịka zie ozi dị mkpa n'oge mkparịta ụka. A na-akuziri ụmụntakịrị Afrịka ilu iji nyere ha aka ịgafe ọtụtụ ihe ịma aka nke ndụ.
Ụfọdụ n'ime Ilu Africa kacha mma ka amara na ha sitere na ebo, agbụrụ ma ọ bụ obodo. Anyị ekpebiela ịkọrọ gị ilu 20 Africa na ihe ha pụtara. Họrọ ọkacha mmasị gị dị ka mantra kwa ọnwa, okwu mkpali maka bọọdụ ọhụụ gị, ma ọ bụ naanị nghọta ndị nna ochie iji nweta gị n'izu ndị ọzọ!
1) Naanị onye nzuzu na-eji ụkwụ abụọ anwale ịdị omimi nke osimiri.
Ihe: Ị naghị awụlikwa elu ozugbo banye ọnọdụ n'ebughị ụzọ chebara ya echiche.
2) Ihe ọmụma dị ka ubi: Ọ bụrụ na akọghị ya, a pụghị iweta ya.
Ihe: Ọ bụrụ na ịmeghị mgbalị iji nweta ihe ọmụma, ị gaghị atụ anya ịnweta ya ma ọ bụrụ na itinyeghị ihe ọmụma ị ga-eji, ị gaghị atụ anya inweta ihe ọ bụla na ya.
3) Okpete kacha atọ ụtọ na nkwonkwo ya.
Ihe: Ihe ọma na ihe ụtọ nke ndụ nwere ike iyi ihe siri ike inweta mana n'ikpeazụ, ọ bara uru.
4) Ọ bụrụ na ị mejọrọ, rịọ maka mgbaghara; ọ bụrụ na a kpasuru iwe gbaghara.
Ihe: Nke a dị mfe dị ka ọ na-ada: Ọ bụrụ na ị kpasuo mmadụ iwe, rịọ ya mgbaghara. Ọ bụrụ na mmadụ kpasuru gị iwe, gbaghara ya n'ihi na ihe na-aga gburugburu, na-abịa.
5) Ejila kpakpando onye ọzọ ebu ụgbọ mmiri.
Ihe: Zere iṅomi onye ọzọ. Naanị n'ihi na mmadụ enweela ihe ịga nke ọma n'ihe ọ na-eme ekwesịghị ịbụ ihe ga-eme ka ị na-eme otu ihe ahụ ma na-atụ anya na ị ga-eme nke ọma.
6) Ụzọ kacha mma isi rie enyí n'ụzọ gị, bụ igbubi ya n'ime obere iberibe.
Ihe: Ụzọ kacha mma isi dozie nsogbu bụ iji nke nta nke nta were ya; otu n'otu oge.
7) Ụkwụ enweghị izu ike nwere ike ịbanye n'olulu agwọ.
Ihe: Ọ bụrụ na mmadụ anaghị eme ihe ọ bụla ma ọ bụ tinye aka n’ihe ọ na-amaghị, ọ na-adịrị ya mfe ịbanye ná nsogbu.
8) A na-ahụ nwa ọkụkọ ga-eto eto n’ụbọchị ọ ga-apụta.
Ihe: Ị nwere ike ịhụ ọdịnihu ihe n'ụzọ dị mfe site na njirimara na akara akụkọ ọ na-egosipụta taa.
9) Mgbe omume nzuzu na-abịa n'ihu.
Ihe: Ime ebere na-esochi omume nzuzu mgbe niile.
10) Onye na-asọpụrụ onye ukwu na-emeghe ụzọ maka ịdị ukwuu ya.
Ihe: Ihe na-aga gburugburu, na-abịa gburugburu ya mere ihe ọ bụla ị kụrụ, ị ga-aghọrọ.
11) Onye na-amaghị otu ihe mara ihe ọzọ.
Ihe: Ọ dịghị onye maara ihe niile, ma onye ọ bụla maara ihe.
12) Ọdụm na-ebigbọ ebigbọ egbughị onye.
Ihe: Ị nweghị ike nweta ma ọ bụ nweta ihe ọ bụla site n'ịnọ ọdụ na naanị ikwu banyere ya.
13) Akpola oke ohia nke na-echebe gi oke ohia.
Ihe: A kparịla onye na-elekọta gị ma ọ bụ na-elekọta gị.
14) Mgbe eze nwere ezi ndị ndụmọdụ, ọchịchị ya na-adịkwa udo.
Ihe: Ihe na-akọwa nwoke bụ ọnọdụ na ndị gbara ya gburugburu ma ọ bụrụ na ha dị mma, ọ na-eme ka ọ dị mma.
15) Ọ na-ewe obodo dum ịzụ nwa.
Ihe: Ọha na-ahụ maka omume omume ọ na-emepụta na onye ọ bụla n'ime obodo kwesịrị inye aka nyere aka ịzụ nwa n'agbanyeghị ndị nne na nna bụ; na-enye mgbazi ebe ọ dị mkpa.
16) Nwata saa aka o nwere ike soro eze rie nri.
Ihe: Ọ bụrụ na ị kwadoro ma kwe ka a zụrụ gị nke ọma mgbe ị nwere ohere, ị ga-enweta ọtụtụ ihe ma bụrụ onye amara n'oge oge.
17) Mmiri ozuzo anaghị ada n'otu ụlọ.
Ihe: Nsogbu na-abịara onye ọ bụla n'otu oge ma ọ bụ ọzọ.
18) Ndu dika alulu ma-ọbu onyinyo; ọ na-agafe ngwa ngwa.
Ihe: Ndụ dị mkpụmkpụ, ma ị na-ebi naanị otu ugboro.
19) Ebe ọ bụla mmadụ na-aga ibi, àgwà ya na-eso ya.
Ihe: Ihe na-akọwa mmadụ bụ àgwà ya nke bụ, enweghị ikewapụ ya na ya na-eso ya n'ebe ọ bụla ọ na-aga.
20) Elela ebe ị dara, mana ebe ị dara.
Ihe: Elela mmejọ gị anya; lee ihe butere mmejọ gị, ma ọ bụghị ya, ị nwere ike megharịa otu ihe ahụ ọzọ.